آیکون منو
فرآیند بررسی مواد تثبیت کننده خاک
1399/6/2 یکشنبه عملکرد ستاد ملی مقابله با پدیده گردوغبار در خصوص بررسی کارایی تثبیت کننده های خاک از ابتدا تاکنون

عملکرد ستاد ملی مقابله با پدیده گردوغبار در خصوص بررسی کارایی تثبیت کننده های خاک از ابتدا تاکنون


ستاد ملی مقابله با پدیده گرد و غبار، با هدف تسهیل ورود مالچ‌های نفتی و غیرنفتیِ کارآمد و سازگار با محیط‌زیست، انسجام بخشیدن به فرآیند صدور تأییدیه محیط‌زیستی و تقویت خلاقیت، نوآوری و ابتکار در این زمینه، فرآیند بررسی درخواست‌های متقاضیان تولید و عرضه تثبیت‌کننده‌های خاک در سه مرحله را آغاز نمود.
  • تدوین شیوه‌نامه ارزیابی و صدور گواهی تثبیت‌کننده‌های خاک
تدوین دستورالعمل ارزیابی کارایی تثبیت کننده ها به دلایل زیر صورت پذیرفته است:
  • ملاحظات محیط‌‌زیستی مالچ‌‌های نفتی، افزایش قیمت آن و ضرورت توسعه فنّاوری‌های پیشرفته‌‌تر به‌منظور تثبیت مناطق برداشت و رسوب گذاری با پتانسیل غبارخیزی
  • پیشنهاد طیف وسیعی از مواد تثبیت‌‌کننده خاک از سوی افراد حقیقی و حقوقی به سازمان‌‌های متولی (سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور)
  • نبود یک رویه واحد برای ارزیابی محصولات پیشنهادی و نبود هماهنگی لازم بین سازمان‌‌های متولی در این زمینه
  • انطباق کیفیت مواد تثبیت کننده خاک براساس دستورالعمل‌ها و ضوابط علمی جهت تامین کارایی مورد انتظار در مقابله با پدیده گرد وغبار.
در همین راستا، ستاد ملی مقابله با پدیده گرد و غبار با برگزاری بیش از 20 جلسه کمیته فنی و تخصصی در قالب کارگروه بررسی تثبیت کننده های خاک، نسبت به تدوین دستورالعمل فنی ارزیابی کارایی تثبیت کننده هاي خاك (مالچ) جهت بررسی درخواست های تولیدکنندگان مالچ اقدام نمود. این دستورالعمل در قالب ضابطه 783 سازمان برنامه و بودجه کشور هم اکنون ملاک ارزیابی متقاضیان تولید کننده تثبیت کننده های خاک می باشد.

Description: C:\Users\z.rafiei\Downloads\Code0783-13980818-page-001.jpg

درخواست‌های تولید کنندگان تثبیت‌کننده‌های خاک از سال 1390 تاکنون جمع‌آوری و از حدود 80 متقاضی جهت شرکت در این فرآیند دعوت به عمل آمد. تثبیت‌کننده‌های خاک با روش‌های دقیق علمی در سه سطح خوداظهاری، آزمایشگاهی و میدانی مورد بررسی قرار می‌گیرند. با دعوت از 13 دستگاه شامل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری؛ سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی؛ مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری؛ سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران؛ ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، ستاد توسعه زیست فناوری و ستاد آب، خشکسالی و محیط‌زیست معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری؛ پژوهشکده محیط‌زیست و توسعه پایدار؛ معاونت طبیعی، دفتر مرکزی حراست، دفتر بازرسی عملکرد و رسیدگی به شکایات، دفتر آب و خاک و دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط‌زیست و محققان دانشگاهی با مدیریت و هماهنگی ستاد ملی مقابله با پدیده گردوغبار و با تشکیل بیش از 35 جلسه کارگروه بررسی مواد تثبیت کننده خاک به درخواست های متقاضیان رسیدگی شده است.
                                                
  • فرایند ارزیابی ثبیت‌کننده‌های خاک
به طوریکه ذکر شد ارزیابی تثبیت‌کننده‌های خاک در سه مرحله (سه سطح) انجام می‌گیرد. در سطح اول، تثبیت کننده‌های خاک از نظر کارایی، دوام، سمیت، اثر بر پوشش‌گیاهی، شوری، میزان مصرف آب و تولید داخل بودن مورد بررسی قرار می‌گیرند. در صورتی که خاکپوشی دارای شرایط و شاخص‌های سطح یک باشد، برای بررسی دقیق‌تر به آزمایشگاه ارسال خواهد شد. فرض بر آن است که نمونه ارسال شده به آزمایشگاه، دقیقاً همان مالچی است که در عرصه پاشیده خواهد شد. جهت حصول اطمینان، در مرحله پاشش خاکپوش در عرصه (ارزیابی سطح سه)، در زمان پاشش نیز از خاک‌پوش مربوطه نمونه‌گیری شده و برخی شاخص‌ها بار دیگر اندازه‌گیری می‌شود. شاخص‌های سطح دو به دو دسته شاخص‌های محیط‌زیستی (اولیه) و شاخص‌های فیزیکی و شیمیایی (تکمیلی) طبقه‌بندی می‌شوند.
  • نتیجه ارزیابی کارایی تثبیت کننده های خاک

تاکنون در حدود 80 پرونده برای تولیدکنندگان تثبیت کنندگان خاک در مرحله خوداظهاری تشکیل شده است که از این تعداد 20 پرونده به مرحله اول از سطح دوم به منظور بررسی آزمایشگاهی رسیده که تاکنون 5 تولیدکننده تثبیت کننده های خاک که شامل شرکت رعدان نیرو زاگرس، شرکت ایران کمیرال، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان واحد خوراسگان، دانشگاه آزاد اراک و پژوهشگاه مهندسی ژنتیک و زیست فناوری به سطح سوم و بررسی های میدانی (مرحله پایلوت) راه یافته اند.
در این خصوص و براساس بیست و یکمین صورتجلسه کارگروه تخصصی بررسی تثبیت کننده های خاک مورخ 28/11/98 ، مقرر شده است که آزمایش های تکمیلی بخش 2 از سطح 2 همزمان با آزمایشات میدانی در مرحله پایلوت انجام شود.


Description: C:\Users\z.rafiei\Desktop\Capture.PNG
فرآیند ، گردش و تعداد جلسات بر گزار شده جهت بررسی پیشنهادات متقاضیان مواد تثبیت‌کننده خاک (مالچ)



در این زمینه متعاقب امضای تفاهم نامه با پژوهشکده محیط‌زیست و توسعه پایدار در تاریخ 28/5/97 و انجام کلیه تعهدات معاونت انسانی شامل ارایه فرم‌ها، دستورالعمل‌ها، لیست و اطلاعات تماس متقاضیان در تاریخ 4/6/97، از متقاضیان راه یافته به سطح دوم ارزیابی برای تحویل نمونه دعوت بعمل آمد. از میان 10 متقاضی راه یافته به سطح سوم، تنها 5 متقاضی با تحویل نمونه های خود به آزمایشگاه برای بررسی های میدانی دعوت شده اند. از ابتدای سال جاری(سال 1399) تاکنون با هماهنگی های صورت گرفته با دانشگاه یزد به عنوان متولی آزمایش های میدانی، متقاضیان طبق تاریخ های تعیین شده به عرصه های درنظر گرفته شده جهت پاشش مراجعه نموده اند که البته این کار هنوز ادامه داشته و گزارشات آن در حال تکمیل می باشد. سایت های در نظر گرفته شده جهت پاشش تثبیت کننده های خاک در مرحله پایلوت در استان یزد قرار داشته که منطقه غبارخیز (منطقه برداشت)در اطراف شهر میبد و در کانال باد این شهر و منطقه رسوب گذاری که شامل تپه های ماسه ای است در جاده بافق- شادکام قرار دارند.